اتوبوسی بنام هوس

(A Streetcar Named Desire)

محصول ۱۹۵۱ . سياه و سفيد . ۱۲۲ دقيقه

کارگردان: اليا کازان

بازيگران: مارلون براندو . ويوين لی . کيم هانتر . کارل مالدن

 a_streetcar_named_desire(1).jpg

نمايش شاهکاری ديگر از ”اليا کازان“

”بلانش دوبووا“ (ويوين لی) معلم ادبيات ميانسالی است که جهت ديدن خواهرش ”استلا“ (کيم هانتر) به نيو اورليان می آيد. او در سالن بولينگ خواهرش را ملاقات کرده و با هم به خانه می روند. بلانش که در انتظار ديدن شوهر خواهرش است، ماجرايی را در رابطه با از دست دادن املاک خانوادگيشان مطرح می کند. در ضمن ادعا می کند که از کارش در مدرسه استعفا داده است.

wstella.jpg

لحظاتی بعد ”استنلی کوالسکی“ (مارلون براندو) شوهر خواهر لهستانی الاصلش از راه می رسد. استنلی مردی بسيار خشن و زمخت است. بلانش در ابتدا سعی می کند با حرکاتش اورا به سوی خود جلب کند اما وقتی زمختی و بی احساسی او را می بيند، بی خيال می شود. کوالسکی که از قبل درباره ارث و ميراث خواهرش اطلاعاتی داشته، زنش را به گوشه ای کشانده و از او بازخواست می کند. او معتقد است طبق يک قانون بنام قانون ناپلئونی هر چيزی که متعلق به استلا بوده به او نيز تعلق می گيرد. در يک کشمکش استنلی تمام چمدان بلانش را می گردد اما جز مشتی سند بی ارزش چيز ديگری نصيبش نمی شود.

kim_brando.jpg

در يکی از شبها که خانه کوالسکی ميزبان قماربازهاست، بلانش با يکی ازدوستان استنلی بنام ”ميچ“ (کارل مالدن) آشنا می شود. به نظر او ميچ با بقيه آدمهای آنجا فرق دارد. بلانش که معمولا سعی می کند در تاريکی باشد، با ميچ رابطه عاشقانه ای برقرار می کند و ميچ دلباخته او می شود. در اين اثنا استنلی که نسبت به رفتار بلانش مشکوک شده در مورد او تحقيق کرده و پی به حقايق ميبرد. او متوجه می شود که بلانش زنی بدکاره بوده و به خاطر مسايل اخلاقی از کارش اخراج شده است.

withmitch.jpg

استنلی ماجرا را با استلا در ميان گذاشته و به او می گويد که بلانش به خاطر داشتن رابطه جنسی با يک پسر ۱۷ ساله از مدرسه اخراج شده و در طی اين مدت در هتلهای مختلف با افراد گوناگون شب را به صبح رسانده است. استلا که حامله است از شنيدن اين اخبار شوکه می شود. اين مسئله به گوش ميچ هم می رسد و او به جشن تولد کوچک خانوادگی آنها نمی آيد. در اين بين حال استلا خراب شده و او را به بيمارستان می رسانند. ميچ هم از فرصت استفاده کرده و به ملاقات بلانش می آيد و صورت شکسته و واقعی او را زير نور چراغ به وضوح می بيند. او قصد دارد تا آخرين استفاده هايش را از بلانش بکند اما با فرياد بلانش از خانه می گريزد. استنلی که زنش را در بيمارستان بستری کرده به خانه آمده و با دنيايی از طعنه بلانش را ديوانه می کند. 

d3.jpg 

بچه استنلی به دنيا می آيد و اين در حالی است که بلانش در بدترين وضع روحی و روانی قرار دارد و دايم ازمردی خيالی صحبت می کند که می خواهد با او به سفر دريا بروند. سرانجام ۲ دکتر از بيمارستان روانی آمده و بلانش را با خود می برند. اين صحنه برای استلا خيلی تکان دهنده است. طوری که بچه اش را برداشته و با خود به طبقه فوقانی خانه ميبرد در حاليکه زير لب با خود قسم می خورد ديگر نزد شوهرش باز نگردد. فيلم با فرياد استنلی که نام استلا را بر زبان می آورد، به پايان می رسد.  

sttr.jpg 

يک اقتباس فوق العاده ازنمايشنامه مشهور ”تنسی ويليامز“ که اتفاقا خودش هم فيلمنامه آن را نوشت. شاهکاری برجسته و ديدنی از ”اليا کازان“ کارگردانی که چنين کاری فقط از عهده او بر می آيد.

بيشتر صحنه ها در يک اتاق می گذرد و اين در حالی است فيلم  تا لحظه آخرش به هيچ وجه جذابيتش را از دست نمی دهد. فيلم مبتنی بر ديالوگهايی است که بين ۴ قهرمان اصلی داستان روايت شده و در اين ميان ”ويوين لی“ است که با بازی خيره کننده اش در کنار ”مارلون براندو“ بار فيلم را به دوش می گيرد.

vivien_brando.jpg

اتوبوسی بنام هوس در زمان نمايشش سر و صدای زيادی به پا کرد و سرانجام هم با حذف چند دقيقه ای به نمايش درآمد. با اين حال در شب مراسم اسکار در سال ۱۹۵۱ خوش درخشيد. اين فيلم در ۱۲ رشته نامزد دريافت اسکار شد و در پايان ۴ جايزه را به شرح ذيل ربود:

  • کسب جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش اول زن (ويوين لی)
  • کسب جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش مکمل زن (کيم هانتر)
  • کسب جايزه اسکار بهترين بازيگر نقش مکمل مرد (کارل مالدن)
  • کسب جايزه اسکار بهترين طراحی صحنه سياه و سفيد (ريچارد دی و جرج جيمز هاپکينز)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين فيلم
  • نامزد دريافت اسکار بهترين کارگردانی (اليا کازان)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين هنرپيشه نقش اول مرد (مارلون براندو)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين فيلمنامه (تنسی ويليامز)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين فيلمبرداری سياه و سفيد (هری استرادلينگ)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين موسيقی متن درام (آلکس نورث)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين صدا گذاری (کلنل ناتان لوينسون)
  • نامزد دريافت اسکار بهترين طراحی لباس (لوشين بالارد) 

اتوبوسی بنام هوس در سال ۱۹۵۱ با فروشی معادل ۴۲۵۰۰۰۰ دلار در آمريکا و کانادا پنجمين فيلم پر فروش سال بود.

و مانند همیشه يادی از صداهای ماندگاری که در اين فيلم به جای هنرپيشه ها صحبت کرده اند، می کنم . استاد "چنگيز جليلوند" که به جای "مارلون براندو" هنرنمايی کرد و زنده ياد "ژاله کاظمی" که به جای "ويوين لی" هنر نمايی کرد.

روحش شاد و يادش گرامی باد. 

  

 

/ 2 نظر / 12 بازدید
taraneh

خيلی جالب بود خوب نوشتی و خيلی هم وقت گذاشتی خسته نباشی

kiarash

مارلون براندو هم رفت